Quy định giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc mới nhất 2026

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một phần quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập thực tế của hàng triệu người lao động. Từ năm 2026, chính sách giảm trừ gia cảnh đã có sự điều chỉnh lớn, giúp giảm gánh nặng thuế cho người nộp thuế. Bài viết này sẽ cập nhật đầy đủ thông tin mới nhất về mức giảm trừ gia cảnh 2026, đối tượng áp dụng, điều kiện người phụ thuộc, cách tính thuế TNCN, cũng như các thay đổi liên quan từ Luật Thuế TNCN sửa đổi. Thông tin dựa trên Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và Luật Thuế TNCN 2025.

Giảm Trừ Gia Cảnh Là Gì?

Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN trước khi tính thuế, nhằm phản ánh chi phí sinh hoạt cơ bản của người nộp thuế và gia đình họ. Khoản giảm trừ này giúp đảm bảo tính công bằng trong chính sách thuế, đặc biệt hỗ trợ người có thu nhập trung bình và thấp.

Từ kỳ tính thuế năm 2026 (áp dụng từ tháng 1/2026), mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng đáng kể theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 ngày 17/10/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Mức mới tăng khoảng 40-41% so với mức cũ (áp dụng đến hết 2025: bản thân 11 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc 4,4 triệu đồng/tháng).

Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Mới Nhất Từ Năm 2026

• Đối với bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (tương đương 74,4 triệu đồng/năm).

So sánh với mức cũ:

Khoản giảm trừ	Mức cũ (đến 2025)	Mức mới (từ 2026)	Tăng (%)
Bản thân người nộp thuế	11 triệu đồng/tháng	15,5 triệu đồng/tháng	~40,9%
Mỗi người phụ thuộc	4,4 triệu đồng/tháng	6,2 triệu đồng/tháng	~40,9%

Mức điều chỉnh này dựa trên biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tăng trưởng thu nhập bình quân và mức sống dân cư, nhằm giảm gánh nặng cho người lao động.

Tác Động Của Mức Giảm Trừ Mới Đến Thuế TNCN

Sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc (khoảng 10,5% thu nhập: BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) và giảm trừ gia cảnh, nhiều người sẽ không phải nộp thuế hoặc nộp ít hơn:

• Không có người phụ thuộc: Thu nhập khoảng 17 triệu đồng/tháng trở xuống thường chưa phải nộp thuế.
• Có 1 người phụ thuộc: Thu nhập khoảng 24 triệu đồng/tháng trở xuống thường chưa phải nộp.
• Có 2 người phụ thuộc: Thu nhập khoảng 31 triệu đồng/tháng trở xuống thường chưa phải nộp.

Những con số này giúp hàng chục triệu người lao động tăng thu nhập thực nhận, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao.

Đối Tượng Người Phụ Thuộc Được Giảm Trừ Gia Cảnh

Quy định về người phụ thuộc không thay đổi lớn so với trước đây (theo Thông tư 111/2013/TT-BTC). Người phụ thuộc phải là người mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, đáp ứng một trong các điều kiện sau:

1. Con cái:
   • Con dưới 18 tuổi.
   • Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
   • Con đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, nghề (không phân biệt độ tuổi) nếu không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt 1 triệu đồng.
2. Vợ/chồng, cha mẹ, ông bà, anh chị em ruột:
   • Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt 1 triệu đồng.
   • Trong độ tuổi lao động phải bị khuyết tật, mất khả năng lao động hoặc bệnh hiểm nghèo.
   • Ngoài độ tuổi lao động (nam từ 60 tuổi, nữ từ 55 tuổi) thì không cần chứng minh thu nhập.
3. Các cá nhân khác (người mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, không nơi nương tựa):
   • Anh chị em ruột, cháu ruột, người được giám hộ hợp pháp…
   • Phải đáp ứng điều kiện thu nhập và khả năng lao động tương tự.

Lưu ý quan trọng:

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế duy nhất trong năm.
• Không giới hạn số lượng người phụ thuộc.

Hồ Sơ Và Thủ Tục Đăng Ký Người Phụ Thuộc

Để hưởng giảm trừ, bạn cần đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế hoặc qua tổ chức chi trả thu nhập (công ty). Hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai đăng ký người phụ thuộc (mẫu 20-ĐK-TCT).
• Bản sao giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, CMND/CCCD, sổ hộ khẩu…).
• Chứng minh khuyết tật/bệnh hiểm nghèo (nếu áp dụng): Giấy xác nhận của cơ quan y tế hoặc UBND xã/phường.
• Xác nhận thu nhập (nếu cần): Không bắt buộc nếu ngoài độ tuổi lao động.

Bạn có thể đăng ký trực tuyến qua:

• Hệ thống thuế điện tử (etax).
• Ứng dụng VNeID.

Giảm trừ được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nhưng phải nộp hồ sơ đúng hạn (thường trước quyết toán thuế).

Cách Tính Thuế TNCN Năm 2026

Công thức tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công (cá nhân cư trú):

1. Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập – Các khoản miễn thuế (phụ cấp, overtime…).
2. Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Bảo hiểm bắt buộc – Giảm trừ gia cảnh – Các khoản giảm trừ khác (từ thiện, y tế, giáo dục từ 1/7/2026).
3. Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất (áp dụng biểu lũy tiến).

Từ năm 2026, biểu thuế lũy tiến rút gọn từ 7 bậc xuống 5 bậc (áp dụng từ kỳ tính thuế 2026):

Bậc thuế	Thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng)	Thuế suất
1	Đến 10	5%
2	Trên 10 đến 18	10%
3	Trên 18 đến 32	20%
4	Trên 32 đến 60	30%
5	Trên 60	35%

Ví dụ minh họa:

• Lương gross: 25 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc.
• Bảo hiểm: ~2,625 triệu (10,5%).
• Giảm trừ: 15,5 triệu (bản thân) + 6,2 triệu (phụ thuộc) = 21,7 triệu.
• Thu nhập tính thuế: 25 – 2,625 – 21,7 ≈ 0,675 triệu → Thuế ≈ rất thấp hoặc 0 (tùy bậc).

Các Thay Đổi Khác Từ Luật Thuế TNCN Sửa Đổi (Hiệu Lực 1/7/2026)

• Mở rộng giảm trừ: Đóng góp từ thiện, chi y tế, giáo dục cho bản thân và người phụ thuộc (có hóa đơn chứng từ).
• Áp dụng một phần từ 1/1/2026: Mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế mới cho thu nhập tiền lương, tiền công.

Lưu Ý Khi Áp Dụng Năm 2026

• Quyết toán thuế năm 2026 vào tháng 3-4/2027.
• Nếu lương tháng 12/2025 trả vào tháng 1/2026: Áp dụng mức giảm trừ mới.
• Doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm tính lương để tránh sai sót khấu trừ.

Chính sách mới này mang lại lợi ích lớn, giúp người lao động giữ lại nhiều thu nhập hơn. Nếu bạn cần ví dụ tính thuế cụ thể theo mức lương của mình hoặc hỗ trợ hồ sơ, hãy bình luận bên dưới để được tư vấn chi tiết hơn!